رشد کودک ۲ ماهه؛ در این سن چه مهارتهایی انتظار میرود؟
دو ماهگی یکی از اولین دورههایی است که والدین متوجه تغییرات واضحتری در رفتار و ارتباط کودک میشوند. کودک کمکم بیشتر به چهرهها توجه میکند، ممکن است در پاسخ به صحبت یا لبخند والدین لبخند بزند و حرکات بدنش نیز نسبت به هفتههای اول زندگی تغییر کند.
بررسی مراحل رشد کودک میتواند به والدین کمک کند تا روند تکامل او را بهتر دنبال کنند.
با این حال، چکلیست مراحل رشد وسیلهای برای تشخیص بیماری یا اختلال نیست. در راهنمای CDC، نقاط عطف رشد به رفتارهایی گفته میشود که بیشتر کودکان، یعنی حداقل حدود ۷۵ درصد آنها، تا آن سن قادر به انجامشان هستند. این چکلیست جایگزین ابزار استاندارد غربالگری رشد نمیشود.
کودک ۲ ماهه از نظر اجتماعی و عاطفی چه کارهایی انجام میدهد؟
در دو ماهگی، کودک بهتدریج ارتباط بیشتری با مراقبان اصلی خود برقرار میکند.
بیشتر کودکان در این سن ممکن است:
- در واکنش به صحبت کردن یا در آغوش گرفتن آرامتر شوند.
- به صورت شما نگاه کنند.
- وقتی به سمتشان میروید خوشحال شوند.
- در پاسخ به صحبت کردن یا لبخند شما لبخند بزنند.
این رفتارها از اولین نشانههای شکلگیری ارتباط اجتماعی کودک با اطرافیان محسوب میشوند.
رشد گفتار و ارتباط کودک ۲ ماهه
طبیعتاً در دو ماهگی هنوز انتظار گفتن کلمه از کودک نداریم. ارتباط در این سن بیشتر از طریق گریه، نگاه، حرکات بدن و صداهای اولیه انجام میشود.
در این سن بیشتر کودکان:
- صداهایی غیر از گریه ایجاد میکنند.
- به صداهای بلند واکنش نشان میدهند.
صحبت کردن با کودک و پاسخ دادن به صداهایی که تولید میکند، یکی از فعالیتهایی است که در راهنمای CDC برای کمک به تعامل و یادگیری کودک توصیه شده است.
رشد شناختی کودک ۲ ماهه
رشد شناختی یعنی نحوه توجه، یادگیری و دریافت اطلاعات از محیط اطراف.
در دو ماهگی ممکن است متوجه شوید که کودک:
- حرکات شما را با نگاه دنبال میکند.
- برای چند ثانیه به اسباببازیها خیره میشود.
در این مرحله همین نگاه کردن و توجه کوتاهمدت به محیط بخشی از روند یادگیری کودک است.
رشد حرکتی کودک ۲ ماهه
کنترل بدن کودک در ماههای اول زندگی بهتدریج شکل میگیرد.
از جمله مهارتهای حرکتی ذکرشده برای کودک ۲ ماهه میتوان به این موارد اشاره کرد:
- هنگامی که روی شکم قرار دارد سرش را بالا میآورد.
- هر دو دست و هر دو پایش را حرکت میدهد.
- دستهایش را کمی باز میکند.
قرار گرفتن کودک روی شکم در زمانی که بیدار است و تحت نظارت قرار دارد نیز یکی از فعالیتهایی است که در راهنمای منبع برای تقویت فرصت حرکت و بالا آوردن سر پیشنهاد شده است.
چگونه به رشد کودک ۲ ماهه کمک کنیم؟
در این سن لازم نیست فعالیتهای پیچیدهای برای کودک طراحی کنید. بسیاری از تعاملات ساده روزمره میتوانند فرصت مناسبی برای یادگیری او باشند.
میتوانید:
- وقتی کودک صدا تولید میکند، به او واکنش نشان دهید.
- با او صحبت کنید و لبخند بزنید.
- برایش کتاب یا شعر بخوانید.
- کودک را در آغوش بگیرید و نوازش کنید.
- به حرکات، خستگی، گرسنگی و نیازهای او توجه کنید.
- وقتی بیدار است و شما مراقبش هستید، برای مدت مناسب فرصت قرار گرفتن روی شکم را فراهم کنید.
- اسباببازی مناسب را در مقابلش قرار دهید تا فرصت نگاه کردن به آن را داشته باشد.
راهنمای CDC بر صحبت کردن، کتاب خواندن، واکنش نشان دادن به صداهای کودک و تماس عاطفی با او تأکید دارد.
خواب ایمن کودک را فراموش نکنید
قرار گرفتن روی شکم برای تمرین حرکتی مربوط به زمانی است که کودک بیدار و تحت نظارت است.
در راهنمای منبع تأکید شده است که اگر کودک خوابآلود شد، برای خواب باید او را به پشت و در محل خواب ایمن با سطح سفت قرار داد و وسایلی مانند بالش، پتو، ضربهگیر و اسباببازی در فضای خواب او نباشد.
تغذیه کودک ۲ ماهه
طبق راهنمای ارائهشده در فایل CDC، در شش ماه نخست زندگی تغذیه کودک باید با شیر مادر یا شیرخشک انجام شود و در این دوره آب، غذا یا نوشیدنیهای دیگر به کودک داده نشود.
همچنین بهتر است والدین به نشانههای گرسنگی و سیری کودک توجه کنند.
بردن دست به سمت دهان، چرخاندن سر به سمت سینه یا شیشه و حرکت لبها میتواند از نشانههای گرسنگی باشد. بستن دهان یا برگرداندن سر نیز میتواند نشان دهد کودک تمایلی به ادامه تغذیه ندارد.
درباره چه مواردی با پزشک کودک صحبت کنیم؟
در ویزیت کودک میتوانید درباره موارد زیر با پزشک صحبت کنید:
- کودک در طول روز چه فعالیتهایی انجام میدهد؟
- به چه چیزهایی علاقه نشان میدهد؟
- آیا رفتار خاصی در او باعث نگرانی شما شده است؟
- آیا مهارتی داشته که دیگر انجام نمیدهد؟
- آیا کودک زودتر از موعد متولد شده یا نیاز مراقبتی خاصی دارد؟
این موارد دقیقاً از جمله موضوعاتی هستند که در چکلیست دو ماهگی توصیه شده است والدین با پزشک مطرح کنند.
اگر کودک دو ماهه بعضی از این مهارتها را انجام نمیدهد چه کنیم؟
نباید از این چکلیست برای تشخیص مستقل مشکل رشدی استفاده کرد.
اما طبق راهنمای CDC، اگر کودک به یکی از مراحل رشدی مورد انتظار نرسیده است، مهارتی را که قبلاً داشته از دست داده است یا رفتار و رشد او باعث نگرانی شما شده، بهتر است منتظر نمانید و موضوع را با پزشک مطرح کنید.
پزشک در صورت نیاز میتواند درباره غربالگری رشد یا ارزیابی بیشتر تصمیم بگیرد.
نکته مهم
از دست دادن مهارتی که کودک قبلاً کسب کرده است را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
چکلیست سریع رشد کودک ۲ ماهه
برای یک مرور سریع میتوانید بررسی کنید که آیا کودک شما معمولاً:
- به صورت شما نگاه میکند؟
- در پاسخ به صحبت یا لبخند شما لبخند میزند؟
- صداهایی غیر از گریه ایجاد میکند؟
- به صدای بلند واکنش نشان میدهد؟
- حرکات شما را نگاه میکند؟
- چند ثانیه به اسباببازی خیره میشود؟
- هنگامی که روی شکم و بیدار است سرش را بالا میآورد؟
- دستها و پاهایش را حرکت میدهد؟
- دستهایش را گاهی باز میکند؟
این موارد همان حوزههای اجتماعی، ارتباطی، شناختی و حرکتی ذکرشده برای دو ماهگی در راهنمای منبع هستند.
سؤالات رایج والدین درباره کودک ۲ ماهه
آیا کودک ۲ ماهه باید لبخند بزند؟
در چکلیست CDC، لبخند زدن در پاسخ به صحبت یا لبخند والد از نقاط عطف دو ماهگی ذکر شده است.
آیا کودک دو ماهه باید حرف بزند؟
خیر. در این سن صحبت کردن به شکل کلمه انتظار نمیرود. یکی از مراحل ارتباطی ذکرشده، تولید صداهایی غیر از گریه است.
کودک دو ماهه باید بتواند سرش را نگه دارد؟
در این سن یکی از نقاط عطف حرکتی این است که کودک هنگام قرار گرفتن روی شکم بتواند سر خود را بالا بیاورد. «ثابت نگه داشتن سر بدون کمک» در چکلیست منبع برای سن بالاتر، یعنی چهار ماهگی، ذکر شده است.
آیا باید کودک دو ماهه را روی شکم قرار دهیم؟
در منبع توصیه شده زمانی که کودک بیدار است، تحت نظارت فرصت قرار گرفتن روی شکم داشته باشد. برای خواب، کودک باید به پشت در محل خواب ایمن قرار داده شود.
اگر کودک دو ماهه به صدای بلند واکنش نشان ندهد چه کنیم؟
واکنش به صداهای بلند یکی از نقاط عطف ارتباطی دو ماهگی در چکلیست است. اگر این رفتار را مشاهده نمیکنید یا درباره واکنش کودک به صدا نگرانی دارید، بهتر است موضوع را با پزشک مطرح کنید.
جمعبندی
در دو ماهگی، تغییرات مهمی در ارتباط، توجه و حرکت کودک شروع به دیده شدن میکنند. نگاه کردن به صورت والدین، لبخند در پاسخ به ارتباط، واکنش به صدا، توجه کوتاه به اسباببازی و بالا آوردن سر هنگام قرار گرفتن روی شکم از جمله نقاط عطف ذکرشده برای این سن هستند.
این چکلیست را بهعنوان راهنمای مشاهده رشد کودک استفاده کنید، نه ابزاری برای تشخیص.
اگر درباره رشد کودک خود نگرانی دارید، یکی از مراحل مورد انتظار را مشاهده نمیکنید یا کودک مهارتی را که قبلاً داشته از دست داده است، موضوع را با پزشک کودک مطرح کنید
کودک شما وارد ماه چهارم شده است؟
در مقاله بعدی بخوانید: «رشد کودک ۴ ماهه؛ چه مهارتهایی باید داشته باشد؟»
