یکی از شایعترین نگرانی هایی که والدین در مطب مطرح می کنند این است:
«دکتر، کودک من اصلاً سبزی نمیخورد!»
اما واقعیت این است که در بسیاری از موارد، کودک سبزیجات را به شکل های مختلف در برنامه غذایی خود دریافت میکند، حتی اگر سالاد جداگانه نخورد یا علاقه ای به سبزی خام نشان ندهد.
در این مقاله بررسی می کنیم:
- چرا بعضی کودکان سبزی نمی خورند؟
- چه مقدار سبزی برای کودک لازم است؟
- کمبود سبزی چه عوارضی دارد؟
- و والدین چه کارهایی می توانند انجام دهند؟
گروه سبزیها شامل چه چیزهایی است؟
بسیاری از والدین تصور می کنند سبزی فقط به معنای «سالاد خوردن» است، در حالی که گروه سبزیجات بسیار گسترده تر است و شامل موارد زیر میشود:
- سبزی های برگ سبز (اسفناج، کاهو، جعفری، گشنیز)
- هویج
- کدو
- بادمجان
- گوجه فرنگی
- خیار
- انواع کلم
- فلفل دلمه ای
- سبزی های خورشتی (قورمه، آش، کوکو و…)
بنابراین اگر کودک شما سوپ، خورش، املت، کوکو یا آش می خورد، به احتمال زیاد بخشی از نیاز سبزیجات او تأمین میشود.
چرا سبزی ها برای کودکان مهم هستند؟
سبزیجات فقط یک «غذای جانبی» نیستند؛ بلکه نقش اساسی در رشد و سلامت کودک دارند.
- منبع غنی فیبر
فیبر موجود در سبزیجات:
- از یبوست جلوگیری میکند
- عملکرد روده را بهبود میدهد
- به تنظیم اشتها کمک میکند
- تأمین ویتامین های ضروری
سبزی ها منبع مهمی از:
- ویتامین A (تقویت بینایی و ایمنی)
- ویتامین C (تقویت سیستم ایمنی و جذب آهن)
- ویتامین K (ضروری برای انعقاد خون و سلامت استخوان)
- فولات (مهم در رشد سلولی)
- سرشار از آنتی اکسیدان ها
آنتی اکسیدان ها با کاهش التهاب و محافظت از سلول ها، در پیشگیری از بیماریهای مزمن در آینده نقش دارند.
کودکان روزانه چقدر سبزی نیاز دارند؟
به طور متوسط:
- کودکان زیر ۱۰ سال: ۲ واحد در روز
- نوجوانان ۱۰ تا ۱۹ سال: ۳ واحد در روز
هر واحد سبزی چقدر است؟
- سبزی خام = ۱ لیوان
- سبزی پخته = نصف لیوان
- سالاد = ۱ لیوان
نکته مهم: این مقدار میتواند در وعده های مختلف تقسیم شود و لازم نیست همه در یک وعده مصرف شود.
چرا بعضی کودکان سبزی نمی خورند؟
بی علاقگی به سبزی در کودکان کاملاً شایع است و معمولاً طبیعی محسوب میشود.
- طعم طبیعی تلخ برخی سبزی ها
کودکان به طور ژنتیکی حساس تر به طعم تلخ هستند. به همین دلیل ممکن است کلم یا سبزی های برگ سبز را نپسندند.
- مرحله بد غذایی (Food Neophobia)
بین ۲ تا ۶ سالگی بسیاری از کودکان نسبت به غذاهای جدید مقاومت نشان میدهند. این مرحله موقتی است.
- ظاهر غذا
رنگ، بافت و شکل سرو غذا برای کودک اهمیت زیادی دارد.
- الگوی غذایی خانواده
اگر والدین خودشان سبزی نمی خورند، احتمال اینکه کودک هم نپذیرد بیشتر است.
- فشار و اجبار
اصرار، تهدید یا جایزه دادن میتواند نتیجه معکوس داشته باشد و مقاومت کودک را بیشتر کند.
آیا کودک من واقعاً سبزی نمی خورد؟
گاهی کودک:
- در خورش سبزی خورده است
- در سوپ هویج مصرف کرده است
- در املت گوجه داشته است
- در ماکارونی فلفل دلمه ای دریافت کرده است
اما چون سالاد جداگانه نمی خورد، تصور می کنیم سبزی مصرف نمی کند.
مهم مجموع دریافت روزانه است، نه شکل ظاهری آن.
کم خوردن سبزیجات چه عوارضی دارد؟
در صورت دریافت ناکافی سبزیجات ممکن است:
- یبوست مزمن
- کاهش مقاومت بدن در برابر عفونتها
- اضافه وزن (به دلیل جایگزینی با غذاهای پر کالری)
- کمبود برخی ویتامین ها از جمله ویتامین K
- اختلال در عادات غذایی سالم در بزرگسالی
چگونه کودک را به خوردن سبزی تشویق کنیم؟
- سبزی را به شکل های مختلف امتحان کنید (بخار پز، پوره، مخلوط در غذا)
- کودک را در شستن و آماده کردن سبزی مشارکت دهید
- بدون اجبار، بارها و بارها ارائه دهید (گاهی تا ۱۰–۱۵ بار نیاز است)
- خودتان الگوی مصرف باشید
- از ترکیب سبزی با غذاهای مورد علاقه کودک استفاده کنید
چه زمانی باید نگران شویم؟
اگر کودک:
- کاهش وزن دارد
- رشد مناسب ندارد
- یبوست شدید و مداوم دارد
- یا رژیم غذایی بسیار محدود (کمتر از ۱۰ نوع غذا) دارد
بهتر است ارزیابی تخصصی انجام شود.
نکته پایانی
قرار نیست کودک حتماً عاشق سالاد باشد.
مهم این است که در طول روز، مجموع دریافت سبزی ها کافی باشد و کودک به تدریج با طعم ها آشنا شود.
دوستدار سلامت فرزندان دلبند شما
دکتر نفیسه برهانی
این مقالات را هم بخوانید :
